Lipödemde beslenme: Kalori saymak neden yetmez?
“Diyet yapsam da bacaklarım incelmiyor” sorusunun cevabı, lipödemli dokunun kendine özgü yapısında. Lipödemde beslenmenin hedefi kaloriden çok iltihabı (inflamasyonu) azaltmaktır.
Lipödem; bacaklarda, bazen de kollarda simetrik yağ dokusu artışı, dokunmakla artan ağrı ve hassasiyet, kolay morarma ve ağırlık hissiyle seyredebilen kronik bir hastalıktır. Çoğu zaman “bölgesel kilo” sanılır.
Prof. Dr. Haşmet Bardakçı
Lipödem, çoğunlukla kadınlarda görülen; kalça, uyluk ve bacaklarda, bazen de kollarda simetrik yağ dokusu artışıyla seyreden kronik bir hastalıktır. Sıklıkla kilo alımı ya da selülitle karıştırılır ve etkilenen bölgeler diyet ve egzersize beklenen ölçüde yanıt vermeyebilir.
Lipödemi detaylı tanıyınLipödem çoğu zaman estetik bir sorun sanılır ya da yalnızca fizik tedaviyle takip edilir. Oysa hastalığın merkezinde, yağ dokusunun içindeki damarlar ve dolaşım vardır. Bu yüzden ilk değerlendirmeyi damarları tanıyan bir hekimin yapması önemlidir.
Bugüne kadar bacaklarınıza Doppler ultrasonla bakıldı mı? Bakılmadıysa, ağırlık, şişlik ve ağrı şikâyetlerinizin bir kısmının nedeni gözden kaçmış olabilir.
Lipödemli yağ dokusunda kılcal damarlar kırılgan ve geçirgen hâle gelir. Damardan dokuya sıvı sızar. Ağrı, şişkinlik hissi ve kolay morarma buradan kaynaklanır. Yani sorun yalnızca yağın miktarı değil, yağın içindeki dolaşımdır (mikro dolaşım bozukluğu).
Lipödeme sıklıkla toplardamar yetmezliği (venöz yetmezlik) eşlik eder. Bu iç varis çoğu zaman dışarıdan fark edilmez; ama bacaklardaki ağırlığı, akşam şişliğini ve krampları artırır. Ancak Doppler ultrasonla görülebilir.
Takip edilmeyen lipödem ilerledikçe lenf sistemi de zorlanabilir ve tabloya lenfödem eklenebilir (lipo-lenfödem). Toplardamarlar ve lenf dolaşımı, damar cerrahisinin uzmanlık alanıdır.
İç varis gözden kaçırılarak yapılan işlemler beklenen sonucu vermeyebilir. Önce damarlar değerlendirilir, gerekiyorsa tedavi edilir; lipödem planı buna göre yapılır.
Estetik cerrahi ve fizik tedavi, lipödem tedavisinin değerli parçalarıdır; ekibimizde de uzman fizyoterapist ve diyetisyen yer alır. Fark, sürecin damar değerlendirmesiyle başlamasıdır.
Size uyan maddelere dokunun. Seçtikleriniz hazır bir mesaja dönüşür; tek tuşla WhatsApp’tan bize gönderebilirsiniz.
Bu bir test ya da tanı değildir. Benzer şikâyetler başka durumlarda da görülebilir; kesin sonuç ancak muayeneyle anlaşılır.
Lipödemde amaç, hastalığın özelliklerini doğru değerlendirmek ve kişiye uygun bir yönetim planı oluşturmaktır. Plan; evreye, şikâyetlere ve genel sağlık durumuna göre değişebilir.
Konservatif yöntemler lipödemi ortadan kaldırmaz; ancak ağrı, ağırlık hissi ve hareket kısıtlılığı gibi şikâyetlerin hafiflemesine ve yaşam kalitesinin korunmasına katkı sağlayabilir.
Kişiye uygun basınç ve ölçüde kompresyon giysileri, uzman önerisiyle kullanılabilir.
Yürüyüş, yüzme ve su içi egzersizler gibi eklemleri zorlamayan aktiviteler önerilebilir.
Fizyoterapi programları ve bazı hastalarda manuel lenf drenajı destekleyici olarak değerlendirilebilir.
Dengeli, kişiye özel bir beslenme düzeni genel sağlığı ve eşlik eden fazla kiloyu yönetmeye yardımcı olur. Lipödemli dokunun diyete yanıtı sınırlı olabileceğinden gereksiz kalori kısıtlamalarından kaçınılmalıdır.
Lipödeme venöz yetmezlik (varis) eşlik edebilir. Gerekli durumlarda bu sorunlar ayrıca değerlendirilir ve tedavi planına dâhil edilir.
Konservatif yöntemlere rağmen şikâyetleri devam eden uygun hastalarda, ayrıntılı uzman değerlendirmesinin ardından lipödeme yönelik cerrahi seçenekler gündeme gelebilir.
Cerrahi herkes için gerekli değildir ve tek başına bir “kesin çözüm” olarak görülmemelidir. Karar; evre, şikâyetler, beklentiler ve genel sağlık durumu birlikte değerlendirilerek verilir. Cerrahi sonrasında da kompresyon ve düzenli hareket gibi destekleyici yaklaşımlar sürdürülür.
En iyi sonuç için uzman hekim, fizyoterapist ve diyetisyenin birlikte çalıştığı bütüncül bir yaklaşım önerilir.
Kısa videolarda lipödemle ilgili sık sorulan konuları dinleyebilirsiniz. Videolar, oynat düğmesine bastığınızda açılan pencerede YouTube’dan yüklenir.
“Diyet yapsam da bacaklarım incelmiyor” sorusunun cevabı, lipödemli dokunun kendine özgü yapısında. Lipödemde beslenmenin hedefi kaloriden çok iltihabı (inflamasyonu) azaltmaktır.
Kompresyon çorabı lipödemi ortadan kaldırmaz; ama doğru basınçta ve doğru şekilde kullanıldığında ağrıyı, ağırlığı ve şişliği belirgin şekilde azaltır.
Lipödem tedavisi ameliyat demek değildir. Erken evrede kompresyon, fizyoterapi, özel egzersiz ve kişiye özel beslenme ile şikâyetler belirgin şekilde hafifleyebilir.
Formu doldurun; bilgileriniz WhatsApp’ınızda hazır bir mesaj olarak açılsın, siz gönderin. Sitemizde hiçbir bilgi saklanmaz. Acil sağlık sorunlarında lütfen 112’yi arayın.
Hayır. Lipödem, kilo kaybıyla tamamen ortadan kalkmaz. Kilo vermek genel sağlık ve eşlik eden fazla kilo açısından yararlı olabilir; ancak lipödemden etkilenen bölgeler beklenen ölçüde incelmeyebilir.
Hayır. Obezitede yağlanma daha genel bir dağılım gösterir ve kilo değişimiyle birlikte değişebilir. Lipödemde ise yağ dokusu artışı simetriktir, çoğunlukla alt vücutta yoğunlaşır ve ağrı, hassasiyet ya da kolay morarma eşlik edebilir. İki durum aynı kişide birlikte de görülebilir.
Lipödem kronik bir hastalıktır ve bazı kişilerde zamanla ilerleyebilir. Ancak seyir kişiden kişiye değişir; her hastada aynı hızda ya da aynı şekilde ilerleme beklenmez. Erken fark edilmesi, uygun yönetim planının zamanında oluşturulmasına yardımcı olur.
Tanı büyük ölçüde ayrıntılı hasta öyküsü ve fizik muayeneye dayanır. Gerekli durumlarda eşlik eden damar sorunlarını ve diğer hastalıkları ayırt etmek için Renkli Doppler Ultrasonografi gibi görüntüleme yöntemlerinden yararlanılabilir.
Lipödem yağ dokusunun simetrik artışıyla seyreder ve ayaklar genellikle etkilenmez. Lenfödemde ise lenfatik sıvı birikimine bağlı şişlik ön plandadır; tek taraflı olabilir ve ayak sırtını da etkileyebilir. İlerlemiş lipödeme lenfödem eşlik edebilir.
Hayır. Pek çok hastada kompresyon, uygun egzersiz, fizyoterapi ve beslenme düzenlemesi gibi konservatif yöntemlerle şikâyetler yönetilebilir. Cerrahi seçenekler yalnızca uygun hastalarda, uzman değerlendirmesinden sonra gündeme gelebilir.
Lipödem büyük çoğunlukla kadınlarda görülür. Erkeklerde oldukça nadirdir ve genellikle hormonal durumlarla ilişkilendirilir.
Etkileyebilir. Vücut algısındaki değişiklikler, kronik ağrı ve uzun süre doğru tanı alamamak psikolojik bir yük oluşturabilir. Bu nedenle değerlendirme sürecinde kişinin yaşam kalitesi de göz önünde bulundurulur.
Varsa önceki tetkik sonuçlarınızı, kullandığınız ilaçların listesini ve şikâyetlerinizin ne zaman başladığına dair notlarınızı yanınızda getirebilirsiniz. Ailede benzer şikâyeti olan yakınlarınız varsa bunu da belirtmeniz faydalı olur.
Taslak – yayın öncesi hukuki metinle değiştirilecek.
Bu alana, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamında veri sorumlusunun kimliği, kişisel verilerin hangi amaçla işleneceği, kimlere ve hangi amaçla aktarılabileceği, toplama yöntemi ve hukuki sebebi ile ilgili kişinin hakları yer alacaktır.
Değerlendirme formu bilgilerinizi sitemizde saklamaz; yazdıklarınız sizin onayınızla WhatsApp üzerinden doğrudan muayenehanemize iletilir.